و امّا اينكه ظن به حرمت مستلزم ظن به ضرر دنيوى نيست اوّلا بخاطر اينكه اى چه‌بسا مفسده حرمت منحصر باشد در عقوبت و مفسده اخرويه و اصلا مفسده دنيويه نداشته باشد پس ظن به حرمت موجب ظن به ضرر نيست و بلكه گاهى اى چه‌بسا قطع به حرمت هم مستلزم ظن به ضرر دنيوى نيست چون يقين داريم كه صرف تعبّد است و ضرر اخروى دارد و ثانيا برفرض كه ظن به حرمت مستلزم ظن به ضرر دنيوى باشد ما ملتزم به حرمت آن مىشويم همان‌طورىكه ملتزم شديم به حرمت سفر با ظن به ضرر ، حرمت امساك با ظن به ضرر و . . . و اينكه گفتيد : بالاجماع فرقى نيست بين شك و ظن غير معتبر مىگوئيم : در اثبات حرمت و عقوبت بالاجماع لا فرق نه در مورد بحث ما كه اثبات ظن به ضرر باشد كه اينجا موضوع ظن است نه شك . تنبيهات شبهه موضوعيه تنبيه اوّل در پايان مبحث شبهه موضوعيه چهار تنبيه را عنوان مىكنند : تنبيه اوّل اينست كه : همان‌طورىكه در تنبيه پنجم از تنبيهات شبهه تحريميه گفتيم : اصالة الاباحه كه يك اصل حكمى است هنگامى جارى مىشود كه يك اصل موضوعى و يا حكمى در رتبه سابق بر اين اصل و مخالف با اين اصل در نتيجه نباشد و گرنه نوبت به اين اصل نمىرسد . . . همچنين در تنبيه اوّل شبهه موضوعيه هم مىگوئيم : اصالة الاباحه در آن موضوع خارجى جزئى وقتى جارى مىشود كه در رتبه قبل يك اصل موضوعى و يا حكمى حاكم بر اين اصل وجود نداشته باشد و يا در اثر